Over de schrijver

Foto: Cor Arends

Ik ben geboren in het jaar van het bisschoppelijk mandement toen de leiding van de rooms-katholieke kerk probeerde te redden wat er te redden viel aan de katholieke zuil. Gelovigen werden opgeroepen lid te blijven van rooms-katholieke organisaties (vakbond, omroep, politieke partij en dergelijke). De leegloop was begonnen. Ik vermeld dit omdat deze ineenstorting van het rijke Roomse leven, de gemeenschap waarin ik ben opgegroeid, mijn ontwikkeling heeft begeleid. Ongetwijfeld hebben veel mensen dit op eendere of andere wijze ook meegemaakt, ervaren en in hun wereldbeeld opgeslagen. Vormen van samenleving zijn kwetsbaar en kunnen veranderen of zelfs verdwijnen. Dit besef heeft veel van mijn onderzoek in de politieke filosofie bepaald. Wat maakt maatschappelijke ordeningen en samenlevingsverbanden bestendig, dan wel onbestendig?
Een apocalyptisch bewustzijn is mij derhalve niet vreemd: we leven in een wereld van vergankelijkheid en aan alles komt een eind. Soms doven zaken als een nachtkaarsje uit, soms gaat de ineenstorting gepaard met donderend en dodelijk geweld. Gelukkig is dat laatste noodlot mij tot nu toe bespaard gebleven. Ondergangsdenkers hebben mijn belangstelling. Tegelijk heb ik met een HBS-B-opleiding ook gevoel, oog en vaardigheid gekregen in de exacte wetenschappen: de natuurlijke orde en de logica. Toen ik voor het eerst Spinoza’s Ethica las was dat een feest van herkenning en raakte dat een snaar in het diepst van mijn ziel. De wereld is óók een zich in alle eeuwigheid voortbewegend en veranderend geheel, aangedreven door onverbiddelijke wetmatigheden. Hoe een apocalyptisch bewustzijn te verbinden met een systematisch denken? Wie Spinoza kent weet dat het onderzoek naar de eeuwige wetten van de wereld voortkomt uit een getroffen zijn door de melancholie van een wereld waarin de personen en zaken waaraan men gehecht is kunnen verdwijnen, door dood of verlies. Het begrip van God is toevlucht voor iemand die verlangt naar verlossing uit dit tranendal. Het leidt paradoxaal genoeg tot een denken dat in staat stelt zelfs deze vergankelijkheid wereld lief te hebben.
Maar terug naar de ondergangsstemming. Ik heb na het middelbaar onderwijs (ook al een woord dat niet meer gebezigd wordt) voor de wijsbegeerte gekozen, eerder door toeval dan door weloverwogen besluit – maar daarover meer. Komend uit een nauwelijks intellectueel milieu en als een van de eersten uit mijn familie was de universiteit en de studie filosofie zowel een warm bad die mij de mogelijkheid gaf mij over te geven aan dagdromen en overpeinzingen, als een ontdekking van een minderwaardigheidsgevoel dat ik nooit eerder zo had ervaren. Ook dat werk ik verderop nog uit. Met de keuze voor de wijsbegeerte en meer in het algemeen met de geesteswetenschappen, trad ik binnen in een wereld die net als de rooms-katholieke kerk gedoemd was te sterven, of in ieder geval een kwijnend grensbestaan te leiden. De ineenstorting van de kerk was slechts een voorbode van de algehele ondergang van een westerse cultuur (Athene! Jeruzalem! Rome! Genève of Wittenberg voor mijn part …), van de humanistische beschaving, het leven en werken met boeken, de wetenschap van de geest, het geestelijk leven. Het is binnenkort gedaan met deze waardering voor geleerdheid, met het besef tot een geschiedenis te horen. De rekenaars en beheerders nemen het helemaal over. Het gaat langzaam en sluipend, maar wei gevoelig is voor de tekenen van het einde der tijden, kan het van verre zien of horen aankomen. Niettemin, het kan blijven bestaan – waarvan deze website getuigt. Niet dat ik sympathiseer met degenen die de ondergang van de westerse beschaving met politieke middelen willen tegengaan. Eén ‘conservatieve revolutie’ is wel genoeg geweest. De wereld van de rekenaars en beheerders zal heus nog wel leefbaar zijn: voor alles komt ooit wel een technische oplossing. Wellicht wacht ons een waar paradijs. De geest die hier overwint is echter een andere dan die in geleerde boeken, in romans en gedichtenbundels rondwaart.

Welcome!

This is popup preview that you can fill with any content you want.

The plugin include some shortcodes, you can read more about them at the bottom of this page. The main 3 sections to configure the popup are:

Appearance: Where you edit the look and feel of the popup.
Display Rules: Here you choose on which page to display the popup (Set to all by default)
Display options: Some important settings about the plugin, being the more important trigger action.